Nooit wennen

Tom Rummens ruilde zijn carrière in de cultuursector in voor een bacheloropleiding tot verpleegkundige. Zijn ervaringen en indrukken als zij-instromer schrijft hij voor Netwerk Verpleegkunde neer.

Plots is het daar, het beeld dat me terugbrengt naar negentien jaar geleden. Het verschijnt op mijn netvlies tijdens mijn stage op de afdeling pediatrie van het UZ Brussel. Ik maak een bronchoscopie mee en zie hoe een kind van enkele maanden oud daar ligt. Door mijn hoofd raast een flashback naar de eerste dagen van september 2006. Mijn zoon was pasgeboren en kreeg een hersenbloeding. Het beeld dat ik tijdens mijn stage zag, riep een levendige herinnering op aan het kleine hoopje mens, geïntubeerd en omringd door een veelheid aan kabels, leidingen, pompen en machines. Zomaar ineens zag ik hem daar in mijn verbeelding terug liggen. Maar deze keer stond ik aan de andere kant. De flashback duurde hooguit enkele seconden en ik kon hem snel parkeren, al dacht ik er de dagen nadien nog regelmatig aan terug.

Het lijkt me een uitdaging om in de zorg te werken en niet te vergeten hoe heftig de situaties eigenlijk zijn die voor verpleegkundigen dagelijkse kost zijn. Je kan ook niet anders: het is ondenkbaar dat je telkens zou invoelen wat een patiënt of diens familie meemaakt. Het zou volstrekt onmogelijk zijn om dan nog professioneel te handelen.

En toch denk ik dat hier iets potentieel moois schuilt in diegenen die op latere leeftijd in het vak stappen. Een opleiding verpleegkunde na een carrière in de fameuze school of life: het geeft onvermijdelijk een breder perspectief. Het is een ander leerproces, er is minder ruimte en tijd voor gewenning.

Zijzelf zijn het allang vergeten, maar ik weet nog perfect hoe verpleegkundigen en artsen de situatie met mijn zoon destijds hebben aangepakt. Nooit zal ik vergeten hoe een verpleegkundige me toen heeft uitgelegd wat al die machines deden en hoe ik de monitor kon aflezen. Hij had gezien hoe hard ik daarmee bezig was, hoeveel nood ik had aan handvaten om tenminste het gevoel te krijgen dat ik de situatie controleerde. Hij gaf een uitleg van nog geen twee minuten, een fait divers voor hem. Maar daarmee gaf hij mij het beetje grond onder mijn voeten dat ik op dat moment zo hard nodig had.

Is dat niet het grootste gevaar van lange loopbanen, in de zorg of daarbuiten? Dat we wennen aan wat in elke job bijzonder is? Zoals ik gewend was geraakt aan een leven in theaterzalen, alsof dat het alledaagse leven was, met als jammerlijk gevolg dat het op den duur niet meer lukte om écht geraakt te worden door wat zich op de planken afspeelt. Ik had al zoveel gezien, ik kende iedereen, ik wist hoe het werkte en het wonder doofde onverbiddelijk uit. Opnieuw appreciëren wat een vak zo bijzonder en betekenisvol maakt, in het midden van een mensenleven: wellicht schuilt daar het grootste potentieel van de zij-instromers.

PS: terwijl ik dit schrijf, zingt mijn zoon de longen uit zijn lijf in de kamer naast me. Met hem kwam alles meer dan goed.

Copyright foto: Fred Debrock