Open communicatie en zorgen voor elkaar

OPZ Geel is een openbaar psychiatrisch zorg- en kenniscentrum met een tweedelijnsopdracht. Ze bieden gespecialiseerde zorg aan mensen met een psychiatrische zorgvraag en aan hun omgeving wanneer begeleiding door de eerste lijn niet meer volstaat. Het werk kan uitdagend zijn, maar de zorgverleners vinden veel steun bij elkaar.

Verpleegkundige Nancy Geypen werkt samen met verpleegkundigen, psychologen, psychiaters en therapeuten in het Outreach-team van OPZ Geel, dat jongeren tijdens of na hun verblijf in gemeenschapsinstellingen jeugdpsychiatrische ondersteuning biedt. “We zijn hier allemaal casemanager”, vertelt Nancy. “Als verpleegkundige ben ik een spilfiguur tussen de gemeenschapsinstelling en de kinder- en jeugdpsychiater.” Jongeren begeleiden en therapie geven, medicatie opvolgen, het contact met de ouders en de leefgroep opvolgen, opvoeders coachen, linken leggen naar vervolghulp, … het behoort allemaal tot het brede takenpakket van het Outreach-team.

“In ons team is iedereen gelijk”, vervolgt Nancy. “Iedereen heeft natuurlijk zijn of haar specialisatie, maar eigenlijk loopt de taakverdeling nogal door elkaar.” Er bestaat een groot vertrouwen tussen de teamleden, die ondertussen goed op elkaar zijn ingespeeld, maar dat is er niet vanzelf gekomen. “In het begin was het voor ons ook even zoeken naar de juiste balans. De sleutel is open communiceren, stoppen met hokjesdenken en samen ook leuke dingen doen. We zorgen goed voor elkaar, zodat we nog beter voor onze jongeren kunnen zorgen. We staan altijd voor elkaar klaar op moeilijke momenten, maar er is ook genoeg ruimte voor humor op de werkvloer en we gaan geregeld samen iets eten, het liefst van al in de zon.”


Organisatorisch en sociaal talent

In Medisch Centrum Sint-Jozef verblijven kinderen, volwassenen en ouderen die onder andere worstelen met depressie of angst. Op de afdeling Terra wonen 25 volwassenen en is er plaats voor zeven of acht dagpatiënten. Argo, de afdeling voor ouderen, telt 22 bedden en biedt vijf dagplaatsen.

De dagen in het Medisch Centrum Sint-Jozef zijn goed gevuld met therapieën, gesprekken, onderzoeken en activiteiten. Lastminute veranderingen in het programma zijn daarbij niet ongewoon. “We kunnen heel snel schakelen”, vertelt Nick, verpleegkundige op de zorgeenheid Terra. “We bespreken alles tijdens onze vergadering en zijn in het team goed op elkaar afgestemd.”

Elke verpleegkundige volgt individueel tot vijf zorgvragers op. Daarnaast spelen verpleegkundigen een belangrijke verbindende rol tussen zorgvrager, arts en psycholoog. Bovendien zijn ze mee verantwoordelijk voor het afdelingsklimaat. Hilde, hoofdverpleegkundige Terra: “Hier wonen veel mensen samen die zich niet goed in hun vel voelen. Gezelligheid en samenhorigheid zijn minstens even belangrijk als professionaliteit.”

De verpleegkundigen in het Medisch Centrum Sint-Jozef weten hoe belangrijk het is de grenzen te bewaken – van jezelf en van anderen. “We hebben twee pauzebewakers aangesteld”, vertelt Karen, verpleegkundige op de afdeling Argo. “Als het heel druk is, loop je het risico te hard te willen gaan. Nu herinneren zij ons eraan dat rust belangrijk is.” Hoofdverpleegkundige Jeroen vult aan: “We brengen ook allerlei lekkernijen mee om elkaar op te peppen. Nu de zon wat vaker schijnt, trekken we geregeld naar buiten om even het hoofd leeg te maken. Zo hebben we nadien meer energie om weer verder te gaan.”


Verpleegkundigen in het hart van het Brusselse fertiliteitscentrum

Het team van Brussels IVF, het centrum voor reproductieve geneeskunde van UZ Brussel, telt meer dan 200 medewerkers. Artsen, laboranten, embryologen, administratieve krachten werken nauw samen met vroedvrouwen en verpleegkundigen. Van consultatie tot het operatiekwartier staan meer dan 65 vroedvrouwen en verpleegkundigen mee aan de basis van de goede werking van het centrum.

“Wij hebben altijd sterk geloofd in de toegevoegde waarde van verpleegkundigen”, vertelt zorgmanager Guy De Mesmaeker. “Verpleegkundigen hebben een brede kijk en staan erg dicht bij de zorgvrager. Ze bouwen echt een menselijke connectie op.” Vooral bij de consultatie, de verpleegeenheid en het operatiekwartier zijn verpleegkundigen goed vertegenwoordigd. De verschillende eenheden zijn eigenlijk een kunstmatige opsplitsing van een gestroomlijnd zorgproces. Alle afdelingen van Brussels IVF werken nauw samen om wensouders steeds persoonlijk te benaderen.

Communicatie in het DNA

Alles begint bij heldere communicatie. Volgens hoofdverpleegkundige in het operatiekwartier Kelly Pieters zit dat in het DNA van het ziekenhuis en van de zorgverleners. “We zitten bijna wekelijks samen om elkaar op de hoogte te houden van het reilen en zeilen in onze eenheden. Binnen het team steunen we op elkaar en is er plaats voor eerlijke feedback. We kunnen ook steeds ons hart luchten bij elkaar.” Dat beaamt ook hoofdvroedvrouw Britt Schoonjans: “Voor corona spraken we regelmatig af voor een drankje of een gezellige barbecue. Dat missen we nu echt wel, dus hopelijk kan het binnenkort weer.”


Alles in het belang van de bewoners

Op de afdeling De Wingerd van Woonzorgcentrum Seniorenzorg Sint-Vincentius in Lendelede werken drie verpleegkundigen in een twintigkoppig multidisciplinair team met zorgkundigen, ergotherapeuten, kinesitherapeuten en schoonmaakpersoneel. Samen dragen ze de zorg voor 33 bewoners met en zonder dementie.

“Mensen onderschatten soms het werk in een woonzorgcentrum”, vertelt teamcoördinator Isabelle Samyn. “Wij dragen veel verantwoordelijkheid voor onze bewoners en bouwen een band met hen op. Ze worden bijna deel van de familie. Wanneer we afscheid moeten nemen van iemand, hebben we het dus wel even moeilijk. Gelukkig kunnen we als team altijd bij elkaar terecht.”

Ook om humor en plezier zit het team van De Wingerd niet verlegen. “We eten graag taartjes en snoepjes samen, tegenwoordig houden we ons daarbij natuurlijk aan de coronamaatregelen. Hopelijk kunnen we dit jaar nog eens een echte daguitstap doen als teambuilding”, overweegt Ruth Verstyn. Er is ook een groepschat voor het hele team. Zo blijven de collega’s in contact buiten de werkvloer. Ze houden elkaar op de hoogte van privénieuws en maken ze grapjes. “We durven elkaar wel eens te plagen, maar wanneer het nodig is, zijn we zeer eerlijk met elkaar. We weten wat we aan elkaar hebben en doen alles in het belang van onze bewoners”, besluit Ruth. “Zo maken we van elke dag iets tofs.”


Een team voor multidisciplinair overleg

Het blijven gelukkig uitzonderingen, maar er zijn natuurlijk ook zorgsituaties die minder vlekkeloos verlopen. Tal van externe factoren kunnen de zorgverlening in de thuisomgeving negatief beïnvloeden. Bij het Wit-Gele Kruis Oost-Vlaanderen staat op dat moment het team zorgintervisie-MDO voor hen klaar.

Thuisverpleegkundigen beschikken over de nodige expertise en een groot engagement om ook in moeilijke situaties naar gepaste oplossingen te zoeken. Ter ondersteuning van haar lokale thuisverpleegkundigen in Oost-Vlaanderen staat bij het Wit-Gele Kruis het team zorgintervisie – MDO klaar.

“Ons team kan – indien nodig – bij een patiënt zorgintervisie opstarten. Bij bijzonder complexe situaties is de tussenkomst van een casemanager vereist”, zegt Brigitte Wollaert (derde van links op de foto). “In samenspraak met patiënt, mantelzorgers, zorgcoördinator, huisarts en andere betrokken zorgactoren, waakt de casemanager erover dat de zorg afgestemd blijft op de zorgdoelstellingen. Daarnaast maakt dit team ook ethische onderwerpen zoals tijdige zorgplanning, fixatie-arm beleid, … bespreekbaar.”

Tot slot ondersteunt het team lokale thuisverpleegkundigen bij het bijwonen van een multidisciplinair overleg en organiseert deze ook zelf. Ook huisartsen en andere zorgpartners kunnen op dit team een beroep doen om een multidisciplinair overleg te organiseren bij een gemeenschappelijke patiënt.


Afdeling in de kijker: “De beste van de beste”

“De verpleegkundigen in woonzorgcentra blijven nog te vaak onderbelicht”, vindt Rudi Logist, campusdirecteur van woonzorgcentrum Dijlehof in het centrum van Leuven. Hoog tijd dus om daar verandering in te brengen en zijn team van zeventien verpleegkundigen, drie zorgcoördinatoren en drie nachtverpleegkundigen in de kijker te zetten.  Samen, met een team van zorgkundigen, woonassistenten, logistiek medewerkers en paramedici, zetten ze zich dag en nacht in voor de 76 residenten van het woonzorgcentrum, de 40 bewoners van de assistentiewoningen en de 15 personen die naar het dagverzorgingscentrum komen.

“Verpleegkundigen in woonzorgcentra hebben een zeer grote verantwoordelijkheid”, zegt Rudi. “Ze moeten veel zelf beslissen en kritisch nadenken. Daarom ben ik van mening dat mijn verpleegkundigen de beste van de beste zijn.” Zijn team van verpleegkundigen is een goede mix van jong en oud, van verschillende opleidingsniveaus en met specialisaties in wondzorg, palliatieve zorg en dementie. “Ze geven ook de nodige bijscholingen aan het ander personeel van ons woonzorgcentrum. Het is een groep die heel sterk aan elkaar hangt.”

Dat merkt Rudi bijvoorbeeld ook aan de manier waarop meer ervaren verpleegkundigen de jongere mensen coachen. “Iedere verpleegkundige heeft die coachende rol in zich. Hij of zij is de rechterhand van de zorgcoördinator. Al merken we dat de rol van de verpleegkundige verandert. De zorggraad ligt hoger en wordt meer intensiever. Verpleegkundigen moeten dan ook autonomer gaan werken en zelf beslissingen nemen.”


Afdeling in de Kijker: “Geen enkele dag is dezelfde”

Op de dienst spoedgevallen van het AZ Glorieux in Ronse werkt een enthousiast team van 28 verpleegkundigen, 9 ambulanciers en 10 artsen. Elke dag zetten ze zich samen honderd procent in voor patiënten in nood. “Onze patiënten komen zowel uit Vlaanderen als uit Wallonië”, zegt Vincent Vanvossel, hoofdverpleegkundige spoedgevallen/MUG. “We zijn dus allemaal goed tweetalig. Voor nieuwe collega’s durft het Frans wel eens een uitdaging te zijn. Het brengt vaak enkele versprekingen en hilarische situaties met zich mee.”

Met een professionele aanpak houdt het volledige team het werk interessant en leerrijk, en de patiënten veilig. “Het leuke aan de spoeddienst is dat je begint aan een shift en dat je nooit kan voorspellen wat je te wachten staat”, vult spoedverpleegkundige Stéphanie Vanavermaete aan. “Geen enkele situatie is dezelfde. En net wanneer je denkt alles meegemaakt te hebben, duikt er iets nieuws op op.”

“Wat ons team uniek maakt is dat we een hechte groep zijn. Collega’s staan altijd klaar om elkaar te helpen. We delen een lach en een traan, en gaan geen enkel probleem uit weg”, zeggen spoedverpleegkundigen Elies Goeminne en Emmily Vandergheynst nog. “Daarnaast houden we er als team ook van om op tijd en stond wat stoom af te blazen met een leuke teamactiviteit. Dan gooien we alles los en kunnen we er weer tegenaan.”


“Onze job is meer dan foto’s nemen”

Az Damiaan in Oostende staat voor toegankelijke, patiëntgerichte en hoogtechnologische zorg. De dienst Medische beeldvorming is daar een mooi voorbeeld van.

“We zijn een jong en dynamisch team. Er is altijd een toffe sfeer op de dienst, dankzij het nauw en fijn samenwerken met de collega’s en de radiologen”, vertelt verpleegkundige Sandy Malengier. “Ikzelf heb meerdere taken op dienst, waaronder mammografieonderzoeken, RX-foto’s en CT-scans. De veelzijdigheid van de job maakt het elke dag boeiend.” Het onderzoek zelf duurt meestal heel kort. De patiënten in die beperkte tijd een veilig gevoel geven waarbij ze goed geholpen zijn, is telkens de uitdaging waarvoor het ganse team gaat. “Het contact met de patiënten, zowel van de spoedgevallendienst, gehospitaliseerde patiënten als ambulante patiënten, is heel belangrijk en geeft mij veel voldoening. Onze job is meer dan foto’s nemen alleen. Wij staan ook in voor het informeren, begeleiden en de nazorg van onze patiënten”.

Op de dienst Medische beeldvorming van het Az Damiaan kan je onder andere terecht voor echografie, RX-onderzoek, CT- en NMR-scan. Recent werden belangrijke investeringen gedaan om het volledige echografiepark te vervangen met de laatste nieuwe beschikbare state-of-the-art toestellen. “Az Damiaan is zo volledig mee met de laatste technologische evoluties binnen het domein van de echografie”, zegt dokter Alain Broeders, diensthoofd Medische beeldvorming. Ook de overige beeldvormingstechnieken voert Az Damiaan uit met de modernste toestellen zodat comfort en veiligheid voor de patiënt gegarandeerd zijn. Daarnaast scholen de artsen, verpleegkundigen en technologen zich continu bij om de allernieuwste methoden te kunnen toepassen.


Afdeling in de kijker: Psychogeriatrie van Z.O.L. Campus St. Barbara

Complimentenkaartjes en mangomomenten als geheim ingrediënt

Volgende maand viert de dienst Psychogeriatrie van Z.O.L. Campus St. Barbara haar tienjarig bestaan. De dertig bedden zijn verspreid over vier gangen die uitkomen op een dagzaal. Die geeft op haar beurt uit op de verpleegpost en op een afgebakende tuin waar activiteiten plaatsvinden of waar zorgvragers eventjes rustig buiten kunnen zitten.

Hoofdverpleegkundige Carine Bas was er tien jaar geleden ook bij en is fier op haar team. “We zijn met 23 personen: verpleegkundigen, logistieke medewerkers en zorgkundigen. Iedereen speelt hier een belangrijke rol om een patiëntgerichte zorg te verlenen.” De dienst werkt ook multidisciplinair samen met artsen, geriaters, psychologen, logopedisten, kinesisten, enzovoort. Een keer per week volgt een gezamenlijk overleg.

De coronacrisis hakte er stevig in, maar Carine is er van overtuigd dat ze er als team sterker zijn uitgekomen. “Open communicatie is zeer belangrijk. We vormen een hechte groep en weten dat we altijd op elkaar kunnen terugvallen, ook in moeilijke of emotionele situaties. We gaan vaak samen eten en jaarlijks is er een teambuilding. Daarnaast werken we ook met complimentenkaartjes en mangomomentjes. Het zijn kleine gebaren met een grote meerwaarde.”

 

De foto is genomen voor de coronamaatregelen.


Afdeling in de kijker: Mucocentrum UZ Gent

“Een klein, maar hecht team”

Tijdens een shift in het Mucoviscidosecentrum van UZ Gent kreeg Marleen Vanderkerken een verrassend telefoontje. Ze was verkozen als ‘Parel van 2020’. De kers op de taart na een mooie, lange loopbaan. Begin 2021 ging Marleen namelijk met pensioen. Ze werkte bijna 20 jaar in het Centrum voor Mucoviscidose, zowat de helft van haar carrière. “Als verpleegkundige probeer je je werk zo goed mogelijk te doen. Dat spreekt voor zich. Die appreciatie, zeker ook van de jongere collega’s, doet deugd”, zegt Marleen.

Het team verpleegkundigen in het Mucoviscidosecentrum is klein, maar hecht. “Het is een intensieve job, die we met heel ons hart doen”, zegt Marleen. Dat beamen ook haar collega’s Ann Raman en Gina Van Damme: “We zijn met twee voltijdse verpleegkundigen en één halftijdse. Fien Vanden Neucker vervangt Marleen. Zij was een echt la mamma van het team en de patiënten. Omdat we een vaste patiëntengroep hebben en weinig met overlijden te maken hebben, is dat haalbaar. Al werken we wel met chronisch zieke patiënten, die het mentaal ook al eens zwaar hebben. Dan spreken wij hen, de familie en elkaar nieuwe moed in. We kunnen een beroep doen op heel wat wetenschappelijke vooruitgangen en op een echt muco-vangnet. Zowel patiënten als zorgverleners worden goed omkaderd door de mutualiteiten, de mucocentra en de patiëntenvereniging.”