Afdeling in de kijker

Het Parkinsondagcentum, verbonden aan AZ Delta in Roeselare, bestaat tien jaar. Dat vonden de verpleegkundigen de ideale gelegenheid om hun coördinator Stefaan Vandekinderen in de bloemetjes te zetten. Ze nomineerden hem als parel van een verpleegkundige bij NETWERK VERPLEEGKUNDE. Hij reageerde zeer verrast en enthousiast toen hij vernam dat hij een van de vier winnaars werd. Stefaan zelf geeft aan dat zijn inzet gevoed wordt door de kracht en de betrokkenheid van zijn team.

AZ Delta is erkend als multidisciplinair centrum voor de behandeling van patiënten die lijden aan de ziekte van Parkinson. Een multidisciplinair team stelt in overleg met de patiënt en eventuele mantelzorgers een uniek zorgplan samen met als doel de patiënt zo lang mogelijk zelfredzaam te houden. De werking van het Parkinsondagcentrum is daarom zeer laagdrempelig. “Ons team bestaat uit een vaste, hechte groep medewerkers”, zegt Stefaan. “Iedereen kent elkaar en de patiënten. Dat bevordert de sfeer en de samenwerking. We hebben allemaal hetzelfde doel voor ogen. Ons zorgconcept is uniek en daar zijn we trots op.”

Tomeloze inzet voor de dienst

Het Parkinsondagcentrum heeft een breed scala aan therapieën en organiseert naast revalidatie en medische programma’s ook vrijblijvende groepsactiviteiten voor patiënten. Daarnaast zijn er voor mantelzorgers specifieke ontmoetingsmomenten. Stefaan: “Het leven met Parkinson en zorgen voor iemand met de ziekte is zwaar. Daarom zetten we bewust in op verbindende vrijetijdsactiviteiten: zwemmen, een wandeling, een zangnamiddag. Het is altijd heel plezant. Sommige personeelsleden komen dan vrijwillig meehelpen. Dat siert onze dienst echt. Iedereen in dit team begrijpt wat we doen en waarom we het doen. We maken tijd en luisteren naar onze doelgroep. Dat resulteert in diepgaande, vertrouwde zorg waar zowel de patiënt als de hulpverleners van genieten. De tomeloze inzet van mijn collega’s is mijn drijfveer om het goed te blijven doen.”

Team Zorg bestaat uit een gemotiveerde groep zelfstandige thuisverpleegkundigen. Hun activiteiten worden aangestuurd door coördinator Geert Boey. Zijn collega’s noemen hem een rots in de branding omdat hij er elke dag opnieuw staat. Voor hen, voor de patiënten en voor zijn gezin, op goede en lastige momenten. Ze nomineerden hem dan ook Parel van een Verpleegkundige. Met succes, want Geert is verkozen tot een van de winnaars.

“Toen ik 24 jaar geleden deze functie aannam, wist ik niet zo goed wat te verwachten”, vertelt Geert Boey, coördinator bij Team Zorg en zelf verpleegkundige. “De collega’s namen mij op sleeptouw en leerden me de kneepjes van het vak. Toch ontwikkelde ik al snel mijn eigen stijl. Aanvankelijk zei men dat ik ‘wat meer haar op mijn tanden moest krijgen’, maar ik hield voet bij stuk. Team Zorg kent een heel laag personeelsverloop. Dat bewijst dat het hier aangenaam werken is en dat mijn aanpak werkt.”

Gedragen beleid

Goede afspraken, duidelijke communicatie en rekening houden met elkaar zijn drie pijlers van de dienst. Zo probeert Geert de balans tussen werk en privé te waarborgen. Dat betekent dat hij zelf regelmatig inspringt bij afwezigheden. Dat wordt gewaardeerd. “We bespreken maandelijks tijdens ons teamoverleg de stand van zaken: nemen we nieuwe patiënten aan? Wat loopt goed of minder goed? Wie heeft ondersteuning nodig? Door de vinger aan de pols te houden, kan ik optimaal coördineren en ingrijpen waar nodig. Zo staan de collega’s achter genomen beslissingen, voelen ze zich verbonden en dragen we allemaal dezelfde visie uit op de werkvloer.”

Tevreden werknemers geven tevreden patiënten

Geert hecht veel belang aan het welzijn van zijn medewerkers. “Zij zorgen voor anderen, dus ik voor hen. Een tevreden medewerker presteert beter. Patiënten hebben er alle baat bij dat verpleegkundigen zich goed voelen. Regelmatig ontvangen we mailtjes om ons te bedanken. Dat doet deugd. Die erkenning van onze patiënten is hartverwarmend. De gedrevenheid van mijn team neemt de druk weg van mijn schouders. Zij zijn voor mij de echte parels.”

De afdeling kinder- en jeugdgeneeskunde in het Jessa Ziekenhuis in Hasselt kenmerkt zich door zijn multidisciplinaire werking en verschillende deelafdelingen: een hospitalisatieafdeling, inwendig en chirurgisch kinderdagziekenhuis, speelzaal, slaapeenheid, referentiecentrum wiegendood en een kinderconventie diabetes. De hoofdverpleegkundige en twee adjuncten sturen samen met het medisch diensthoofd de ongeveer zestig medewerkers aan en behouden zo het overzicht over de verschillende eilandjes.

Hoofdverpleegkundige Veerle Lynen wordt bijgestaan door twee adjuncten: Kinny Seron, pediatrisch verpleegkundige en gespecialiseerd in pijn bij kinderen en Najat Jaafouri, verpleegkundige gespecialiseerd in allergie en lid van het VK-team. “Kinder- en jeugdgeneeskunde is een acute afdeling. Onze patiënten hebben de meest uiteenlopende klachten, dat vergt een veelzijdige aanpak”, zegt Kinny. “Daarom wordt het team dagelijks bijgestaan door tal van paramedici. Om het overzicht tussen alle behandelingen en de uniforme missie en visie over de afdeling heen te bewaken, zijn de taken netjes verdeeld. Een goede informatiedoorstroom en een consequente aanpak zijn noodzakelijk voor de optimale ondersteuning van onze patiënten.”

Blijven leren van elkaar

Door de verscheidenheid aan disciplines op de dienst, bezit het team een zeer ruime expertise. Elke middag vergadert een multidisciplinair team van artsen, verpleegkundigen, pedagogische medewerkers, diëtisten en psychologen om de verschillende patiënten te bespreken. Toch leren de medewerkers ook nog dagelijks nieuwe vaardigheden. “Je weet veel meer als je samenwerkt. Toen we voor het eerst patiënten met een eetstoornis op de afdeling hadden, bijvoorbeeld, volgden enkele medewerkers specifieke opleidingen en deelden deze kennis met hun collega’s. Hier hebben we ondertussen veel over bijgeleerd en er een multidisciplinair team rond uitgebouwd. Na intense casussen of ingrijpende gebeurtenissen bespreken we steeds in team hoe we ons voelen, wat er is gebeurd en wat we kunnen bijsturen in de toekomst. Door naar elkaar te luisteren en te leren van elkaar proberen we het telkens beter te doen. Dat maakt onze afdeling zo bijzonder.”

Zorgresidentie Het Dorp in Houthalen-Helchteren is allesbehalve doorsnee. Het 38-koppige team zet zich dag en nacht in om voor de residenten een unieke thuis te maken. Ook directeur Kristof Berings steekt graag zelf de handen uit de mouwen. Het team waardeert zijn inzet duidelijk, want Berings won in 2022 de prijs voor ‘Parel van een Verpleegkundige’.

“Mijn deur staat altijd open”, steekt Kristof Berings van wal. “Ik wil er echt zijn voor mijn personeel, niet alleen hier op kantoor, maar ook op de werkvloer. Zo spring ik geregeld bij waar nodig. Tijdens de pandemie stond ik zelf in de kookpotten te roeren, toen de kok even buiten strijd was, en draaide ik mee tijdens een nachtshift die door ziekte van enkele medewerkers onderbemand was.” De directeur vindt het niet meer dan normaal. Door als leidinggevende af en toe zelf de mouwen op te stroppen, voelt hij wat er leeft in zijn woonzorgcentrum. Het brengt hem dichter bij het personeel en de bewoners. Zo houdt hij vinger aan de pols en kan hij snel en efficiënt inspelen op hun noden. Bovendien brengt het alle betrokkenen dichter bij elkaar: van zorgpersoneel tot bewoners en hun naasten. Dat is waar woonzorgcentrum Het Dorp naar streeft.

Regie over eigen zorg

In zorgresidentie Het Dorp bepalen de bewoners zelf hoe hun dag eruitziet. In overleg met hen en hun families bekijkt het team welke zorg iemand verkiest. Die kan steeds bijgestuurd en aangepast worden. “We zorgen samen voor elkaar en dat loont. Je merkt dat onze bewoners tevreden zijn en hun families ook. Die dankbaarheid en dat positieve stralen ook af op het personeel. Iedereen komt met plezier werken. Er heerst een ongelooflijk gemoedelijke sfeer en daar maak ik dus heel graag een deel van uit”, besluit Kristof. “Ik ben dan ook vereerd dat mijn collega’s mij nomineerden als ‘Parel van een Verpleegkundige’. Het was een zeer aangename verrassing. Hierdoor ben ik nog meer gedreven om onze manier van werken samen met hen verder te zetten.”

Tinne Michiels is hoofdverpleegkundige op afdeling De Ster van WZC Sint-Barbara in Herselt. Ze werd in oktober in het geheim door haar collega’s genomineerd als Parel van een Verpleegkundige en tot haar eigen grote verrassing sleepte Tinne die titel in de wacht. Ze omschrijft haar afdeling als thuiskomen bij een tweede familie.

De Ster is de kleinste open afdeling in woonzorgcentrum Sint-Barbara, met een compact maar zeer gedreven team. Dat heeft als voordeel dat iedereen elkaar op de werkvloer door en door kent. “Het team zou alles voor elkaar en voor de bewoners doen. Dat mes snijdt aan twee kanten. We horen vaak van familieleden dat het hier zo’n warme omgeving is. Dat doet enorm veel deugd”, vertelt Tinne.

Tinne geeft aan dat de sfeer elke dag goed zit en dat iedereen met plezier komt werken. Regelmatig organiseert het team speciale activiteiten om de onderlinge band nog te versterken. “Afgelopen zomer deden we een wandeling met allerlei opdrachten op tablets. Iedereen gaf het beste van zichzelf. We hebben er zo van genoten. Ook het kerstfeestje in december is een vaste traditie. Dan zitten we samen voor een heerlijk diner en verrassen we elkaar met geschenkjes. Het zijn misschien kleine dingen, maar voor ons team zijn het net die zaken die ertoe leiden dat we zo graag komen werken.”

Ook samen huilen hoort erbij

Dat het team zorg draagt voor elkaar, kon Tinne aan de lijve ondervinden. “Er werd borstkanker bij mij vastgesteld. Van bij het ontdekken van mijn knobbeltje tot nu krijg ik dagelijks berichten van mijn collega’s om te vragen hoe het gaat. Als het fysiek lukt, vind ik het heerlijk om even terug naar mijn tweede thuis te gaan. Zo repeteerden we kort na mijn operatie in december samen voor het lied dat we met onze afdeling brengen op het feest voor 100 jaar Sint-Barbara. We hebben al ontzettend veel samen gelachen, maar ook geweend. Dat hoort erbij.”

Je kent ze wel, de Wit-Gele Kruisautootjes die Vlaamse wegen doorkruisen. De ene wagen maakt al wat meer vaart dan de andere, maar opvallen doen ze ongetwijfeld. Behalve in Mechelen stad, want daar kiest de meerderheid van het verpleegteam voor de fiets. “Toeren met de auto? Nooit meer. Door weer en wind neem ik de fiets. Het verkeer in het centrum van Mechelen is verschrikkelijk. En ik fiets ook gewoon heel graag”, aldus Wim Vandoorne.

Wim is met zijn dertig jaar WGK-ervaring de vaderfiguur van het kleine maar dappere team. “We bellen al eens snel naar Wim”, vertelt collega Silke Struyven. “Weg kwijt? Platte band? Vraag over een patiënt? We kunnen steeds bij elkaar terecht voor raad.”

Krokodillen

“Je moet als thuisverpleegkundige in eerste instantie wel altijd zelf de situatie goed kunnen inschatten”, legt Jorien Dens uit. “Pas in tweede instantie kan je terecht bij een collega. Dat is typisch voor de thuisverpleging: we zijn allemaal plantrekkers.” En dat is soms nodig in een stad waar stadskrokodillen schuilen. Heidi De Weser legt uit: “Een stadkrokodil is een oudere dame of heer van stand. Je benadert ze best met de nodige voorzichtigheid, anders kan je wel eens gebeten worden (lacht).”

Ondanks de gevaren die schuilen in de stad, denkt het team er geen seconde aan om hun job in te ruilen voor een andere. Ann Winkelmans werkte tot een half jaar geleden in het ziekenhuis. Ze is erg blij met haar overstap naar de thuisverpleging. “In het ziekenhuis had ik soms het gevoel meer met de administratie bezig te zijn dan met de patiënt. Dat is in de thuisverpleging zeker anders. Ik kan mijn patiënt verzorgen zonder continu gestoord of onderbroken te worden.”

Liesbet Van Steen en Debbie Warnier zijn beiden als borstverpleegkundige aan de slag in de borstkliniek van het AZ Sint-Blasius in Dendermonde. Hiervoor werken ze nauw samen met de artsen in hun team. Vanuit een multidisciplinaire aanpak begeleiden ze dagelijks vrouwen met borstproblemen en/of borstkanker, van diagnose tot therapie.

Het kernteam van de borstkliniek bestaat uit twee borstverpleegkundigen, twee artsen en twee psychologen. “Omdat we zo’n kleine groep zijn, hebben we een zeer goede band onderling”, vertelt Liesbet, die haar job combineert met die van diabeteseducator. “We hanteren een heel open communicatie en houden elkaar steeds op de hoogte van dringende zaken. Voor ons is permanentie in de borstkliniek cruciaal. Zo vermijden we dat patiënten te lang in onzekerheid leven. Al na één dag weet iemand of een letsel goed- of kwaadaardig is, en als het kwaadaardig is, weet de patiënt na twee dagen om welk soort letsel het gaat.”

Grote autonomie

Elke week heeft het team een formeel overlegmoment, maar daarnaast luncht het quasi dagelijks samen en gaat geregeld iets drinken. “We vinden veel steun bij elkaar tijdens moeilijke momenten. En dat is soms nodig. Bepaalde verhalen blijven nu eenmaal meer hangen dan andere.” Om patiënten zo goed mogelijk te begeleiden, komt wekelijks ook een multidisciplinair team samen. Liesbet en Debbie zijn goed afgestemd op die collega’s uit de andere afdelingen, zoals radiologie, nucleaire geneeskunde of reconstructieve heelkunde, en daar hebben de patiënten alle baat bij.

De borstverpleegkundigen krijgen veel autonomie in hun job en volgen de patiënt van begin tot einde. “Een voordeel van onze structuur”, weet Liesbet. “Ons takenpakket is heel divers en ons werk ziet er elke dag anders uit. Al volgen we wel een wekelijkse routine. Operaties gebeuren op vrijdag, ons verpleegkundig spreekuur is op maandag, … De dossiers zijn altijd up-to-date en de artsen zijn transparant. Zo kunnen we onze patiënten heel gericht ondersteunen. Bovendien doen we er alles aan om vlot bereikbaar te zijn. Dat waarderen onze patiënten enorm.”

Zuster Isabelle Vancauwenberghe, verpleegkundige en coördinator kloosterafdeling Warme zorg Zusters, leidt een twintigkoppig team van verpleegkundigen, zorgkundigen, logistieke medewerkers en keukenpersoneel. De afdeling ‘Warme Zorg’ (Cura/Curando) zorgt voor de zusters van de congregatie Zusters Onze- Lieve-Vrouw van 7 Weeën in Ruiselede.

Het team van zuster Isabelle verzorgt de zusters in eigen huis, het hoofdklooster van de congregatie. In het klooster leven zusters met de ziekte van dementie, palliatieve of andere zorgnoden allemaal samen. “Dat is soms een uitdaging”, zegt zuster Isabelle. “We streven ernaar iedereen gepersonaliseerde en diepgaande zorg te bieden. We hebben oog voor wat de zusters nog kunnen en laten hen zo veel mogelijk bewegen en zelf doen. In samenspraak met de zorgvrager en het team blijft iedere zuster in de gemeenschap. De zusters  worden hier verzorgd tot aan het einde van hun leven. Dat vinden we belangrijk. Wanneer iemand overlijdt, staan we hen bij tot ze heengaan. Er is tijd om afscheid te nemen, voor de zorgvragers en voor de teamleden.”

Zorg op natuurlijke wijze

In het kloostergebouw is ook plaats voor aromatherapie en muziektherapie. Dat biedt ontspanning voor de zorgvragers en werkt tegelijk rustgevend voor de medewerkers. “Ik ben ontzettend fier op mijn team”, vertelt zuster Isabelle. “Dag en nacht staan we paraat om de zusters warme zorg te bieden. Dat wil zeggen: vanuit een warm hart. Naar onze zorgvragende zusters en naar elkaar toe. Hier is belevingstijd belangrijker dan klokketijd. Het logische gevolg is dat onze zuster centraal staan, en niet het commerciële aspect. Ook onze medewerkers leven in die belevingstijd en ervaren minder stress en ziekte. Onder de teamleden heerst een open sfeer, met veel ruimte voor overleg. We geloven allemaal dat je met openheid veel kan bereiken. Nodig de zorgvrager uit en je kan samen nog heel veel doen en gelukkig zijn.”

Mark Beelaert maakt deel uit van het hechte team van woonzorgcentrum Sint-Jozef in Haaltert dat twee afdelingen telt en plaats biedt aan 74 bewoners. Ook in stressvolle tijden steunen de zorgverleners elkaar. “Dat maakt onze job net zo mooi. Het is een beroep met een lach en een traan, maar vooral werken vanuit het hart.”

Op elke afdeling in het WZC wordt in de ochtend één verpleegkundige bijgestaan door een ergotherapeute, een begeleider wonen en leven, twee logistieke medewerkers en een poule van vier zorgkundigen. Ook in de namiddag en nacht is er één verpleegkundige aanwezig, omringd door bekwame zorgkundigen. Hoofdverpleegkundige Mark Beelaert leidt de afdeling Stil Geluk voor personen met een fysieke beperking. In de gesloten afdeling Morgendauw verblijven mensen met dementie. “Dertien jaar geleden besloot ik om mensen op mijn afdeling die dementie ontwikkelen niet over te plaatsen naar de gesloten afdeling, zolang ze geen storend gedrag vertonen voor de andere medebewoners of beginnen dwalen”, zegt Mark. “De band die in de loop der jaren ontstaat tussen het personeel en de bewoner en zijn of haar familie is ons erg dierbaar. We willen hun gewoontes niet zomaar wegnemen en stellen correcte communicatie voorop.”

Vertrouwen en respect

De verpleegkundigen in het woonzorgcentrum werken nauw samen met al hun collega’s. “We vertrouwen in de bekwaamheid van de zorgkundigen”, stelt Mark. “We hebben respect voor elkaar en vullen elkaar goed aan. Alles begint bij goede afspraken. De verpleegkundige is namelijk verantwoordelijk voor de taken die aan de zorgkundige worden toevertrouwd. Het zijn voor iedereen stressvolle tijden geweest. Als hoofdverpleegkundige ben ik enorm trots op mijn team dat spontaan oplossingen aanreikte en een tandje bijstak wanneer nodig, onder het motto: plezier maken als het kan, sereen als het moet. In ons woonzorgcentrum wordt heel wat afgelachen. Ik denk dat ieder van ons al een boek kan schrijven vol hilarische verhalen. Ook onze bewoners houden van mopjes, want zij zijn hun ondeugende jeugd niet vergeten. Wanneer we als zorgverleners deelnemen aan de groepsactiviteiten samen met de bewoners doet ons dat de soms zware dag vergeten.”

Martine Van Alboom is hoofdverpleegkundige van het Dagziekenhuis 1 in het OLV Aalst. Elke medische discipline kan patiënten doorsturen, toch behandelt het team van zestien verpleegkundigen in de praktijk vooral oncologische patiënten. Ze leunen sterk op elkaar tijdens leuke en moeilijke momenten.

Het is elke dag druk in het Dagziekenhuis. De eerste patiënten komen aan rond half acht, de laatste patiënten vertrekken rond zeven uur. “Er zijn 28 plaatsen, maar dagelijks zien wij zo’n 65 patiënten”, vertelt Martine. “Je kan je dus voorstellen welke drukke flow hier heerst. Een behandeling kan een uur duren, maar ook de hele dag.” Het verpleegkundig team staat in nauw contact met het oncologisch supportteam, apothekers en artsen. “Er is een groot vertrouwen tussen iedereen. De arts rekent ook op de expertise van de verpleegkundigen.”

Net als thuiskomen

Martine is trots op haar team omdat het energiek, sterk en veerkrachtig is. ”We doen het werk met een lach, maar soms ook met een traan”, zegt ze. “Doorheen de maanden of zelfs jaren word je met bepaalde patiënten heel close. Dat is echt uniek aan onze afdeling. De patiënt wordt een stukje familie, ook hun eigenlijke familieleden leer je gaandeweg kennen. Als je iemand na pakweg drie jaar behandeling toch moet opgeven, doet dat pijn. We vinden dan veel steun bij elkaar.”

Om stoom af te laten en elkaar door en door te leren kennen trekt het team jaarlijks op teambuilding in de buitenlucht. Daarnaast organiseren ze regelmatig etentjes met de artsen en de partners erbij en engageren ze zich voor initiatieven zoals Levensloop en de Dag tegen Kanker. “Zo ontstaan mooie vriendschappen en komen we elke dag opnieuw met de glimlach werken. Patiënten merken ook hoe positief wij erin staan. Het doet ons deugd als zij zeggen dat ze bij ons ook een beetje thuiskomen.”