Een maand zonder alcohol? Yes you can!
De feestdagen zijn achter de rug. Je hebt ze overleefd, al denkt je lever daar misschien anders over. Welkom, Tournée Minérale: dertig dagen zonder alcohol. Hoe voelt dat? Wat gebeurt er nu echt in je lichaam en hoofd als je die maand overslaat aan de toog? Doe je mee?
Elk jaar opnieuw neemt ongeveer een op de vijf volwassenen in Vlaanderen deel aan de maand zonder alcohol. Terecht, want meedoen met initiatieven als Tournée Minérale, dat naar jaarlijkse gewoonte in februari plaatsvindt, kan je wel degelijk helpen om ook de rest van het jaar bewuster met alcohol om te springen. En dat is nodig.
Alcohol is een sluipend genotmiddel en helaas sociaal ingebed. Iemand jarig? Laat de kurk maar knallen. Na het werk een glaasje om te ontspannen … Maar lichamelijk en mentaal betalen we de tol. Wie het een tijdje laat, merkt vaak verrassend snel het verschil.
Slaap als eerste beloning
Een van de eerste effecten die deelnemers merken, is een betere nachtrust. Alcohol lijkt je sneller te doen inslapen, maar verstoort de diepe slaap. Zonder dat glaasje ‘ter ontspanning’ herstelt het slaappatroon zich: je slaapt dieper, wordt minder vaak wakker en voelt je overdag frisser. Ook mentaal heeft dat effect. Een goed herstellende slaap vermindert stress, verhoogt de concentratie en verbetert de stemming. Je voelt je scherper en rustiger tegelijk. Dat merk je niet alleen in je werk, maar ook in je omgang met anderen.
De spiegel liegt niet
Naast wat er vanbinnen gebeurt, zijn er ook zichtbare veranderingen. Minder alcohol betekent vaak een meer zuivere huid, minder wallen en een stabieler gewicht. Alcohol droogt uit, belast de lever en beïnvloedt de hormoonhuishouding. Na enkele weken zonder verdwijnen de typische grauwe teint en gezwollen blik waar velen zich pas bewust van worden als ze veranderen.
Wie na een maand onthouding een glas wijn drinkt, merkt vaak dat de tolerantie gedaald is, een teken dat het lichaam intussen ontgift is. Dat bewustzijn is precies het doel van campagnes als Tournée Minérale: niet iedereen hoeft volledig te stoppen, maar wel bewust te kiezen wanneer en waarom men drinkt.
Een reset voor de geest
Naast de fysieke effecten is er ook een psychologisch luik. Een maand zonder alcohol zet aan tot reflectie over gewoontes en copingmechanismen. Veel mensen grijpen naar alcohol om te ontspannen na een stressvolle dag of een late shift. Tijdens een alcoholvrije periode ga je sneller op zoek naar andere manieren: wandelen, sporten, muziek luisteren of gewoon op tijd slapen. Dat helpt om gezondere routines te ontwikkelen die ook na een maand blijven hangen.
Uit cijfers van het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs (VAD) blijkt dat acht op de tien deelnemers zich na afloop beter in hun vel voelt, en zes op de tien bewuster omgaat met alcoholgebruik nadien. Eigenlijk een vorm van zelfzorg. Je leert luisteren naar wat je lichaam echt nodig heeft om te ontspannen of te recupereren.
Shift uit, stem aan
Een drukke week achter de rug? Dan is je vrije dag het perfecte moment om de stress van je af te zingen. Letterlijk. Want (samen) zingen is gezond, gezellig en verrassend ontspannend. En het mooie is: je hoeft er geen gouden stem voor te hebben.
Wanneer je zingt, adem je dieper en rustiger dan gewoonlijk. Dat maakt dat je hartslag vertraagt en je bloeddruk daalt. Tegelijk komen gelukshormonen vrij – de kleine, onzichtbare supporters die je een goed gevoel geven. Je lichaam denkt: ‘Aha, het gevaar is geweken!’ en laat heel wat van de aanwezige spanningen los. Daarom voelen zoveel mensen zich na een zangmoment ontspannen en opgewekt, zelfs na een lange dag. Een natuurlijke stressremmer, zonder bijsluiter.
Samen maakt het nog beter
Zingen heeft nog meer effect als je het samen doet. Wetenschappers ontdekten dat mensen die in groep zingen, letterlijk hun ademhaling en hartslag op elkaar afstemmen. Alsof iedereen één groot, levend instrument wordt. Dat verklaart waarom een koorrepetitie zo verbindend aanvoelt, zelfs als je elkaar pas kent. En eerlijk: samen vals zingen en daar hartelijk om lachen schept soms nog meer band dan perfect op toon blijven.
Goed voor lijf en brein
Zingen activeert meer hersengebieden tegelijk dan bijna eender welke andere activiteit. Je geheugen, concentratie en coördinatie krijgen met andere woorden een korte maar krachtige work-out. Daarom gebruiken sommige revalidatieprogramma’s en zorginstellingen muziek als therapie. Het helpt om spanning los te laten en positieve emoties op te wekken. Zelfs kort neuriën of meezingen met de radio heeft al effect.
Geen podium nodig
Denk je bij zingen meteen aan een podium of publiek? Vergeet dat. Het gaat niet om presteren, maar om plezier. Zet je favoriete nummer op tijdens het koken, zing mee met de radio in de auto of start een kleine zanggroep, al dan niet met collega’s. In veel steden bestaan laagdrempelige koren waar je gewoon mag aansluiten. Partituren kunnen lezen of notenkennis zijn er overbodig. Geen reden dus om het niet te proberen. Op de website van Koor & Stem vind je via ‘vind een koor’ een zanggroep in je buurt.
Samengevat: samen zingen is eigenlijk een vorm van zelfzorg die niets kost, weinig tijd vraagt en toch veel oplevert. Een perfecte harmonie van ontspanning, verbondenheid en nieuwe energie. Dus de volgende keer dat je vrije dag nadert, doe het gewoon. Zet de muziek wat luider, adem diep in en zing alsof niemand luistert.
Zing en dans mee met de Verpleegkunde Vibes-playlist op Spotify!
Voeg je favoriete nummers zelf toe aan de playlist.
Durf jij de vraag stellen?
Ben je ongelukkig? Waarom heb jij geen kinderen? Wat denk jij over de nieuwe vriend van tante Sonja? Als je een antwoord wil, is het belangrijk de vraag te stellen. Toch voelen we ons vaak geremd om iets op de man of vrouw af te vragen. Kinderen voelen die schroom niet: hun nieuwsgierigheid wint het op elk moment van hun manieren. Door met een open blik vragen te stellen, maak je ruimte voor verbinding en om bij te leren. Wij delen enkele tips.
Kinderen stellen de meest eenvoudige, maar soms ook de meest onthullende vragen. “Waarom is de lucht blauw?”, “Waarom huilt die meneer?” of “Ben jij boos op mij?” Volwassenen vermijden zulke vragen uit beleefdheid, schaamte of angst om naïef te klinken, terwijl deze nieuwsgierigheid ons net helpt elkaar beter te begrijpen. Het lef om onbevangen vragen te stellen toont je oprechte interesse en laat je op een dieper niveau met iemand verbinden.
Verander je houding tegenover niet-weten
Een kind denkt: “Wat raar. Waarom is dat zo?” Als volwassene denk je vaak dat je alle antwoorden moet hebben. Je bent bang door de mand te vallen en dom te lijken als je een vraag stelt. Terwijl eerlijk iets vragen en je open opstellen juist je oprechte interesse toont. Het is het begin van leren, ontdekken en begrijpen.
Stel verkennende vragen
Eerlijk, we stellen allemaal soms vragen waar we het antwoord op weten, of denken te weten. Wil je echt weten wat iemand denkt over de vriend van tante Sonja, of wil je je eigen mening ventileren? Kinderen stellen vragen om iets te begrijpen, niet om een doel te bereiken. Denk aan: “Waarom doen we dat op die manier?” of “Wat zou er gebeuren als we het anders deden?” Zo’n vragen openen nieuwe perspectieven en stimuleren creatief denken.
Toon op een beleefde manier interesse
We houden onze vragen vaak voor ons, uit angst de etiquette te doorbreken. Vragen over uiterlijk, geld, politiek of gezin durven we niet te stellen om het gesprek niet ongemakkelijk te maken. Toch kan juist een oprechte vraag leiden tot een aangenaam, diepgaand gesprek. Door een vraag te stellen, toon je dat je geïnteresseerd bent in iemands mening of leven.
Stel een ‘nutteloze’ vraag
Kinderen vragen ook dingen die niet meteen een antwoord nodig hebben: “Waarom ruikt regen zo?” of “Kan tijd moe worden?” Zulke vragen prikkelen verwondering en nieuwsgierigheid. Durf eens zo’n vraag te stellen, gewoon om te ontdekken. Het is een manier om je brein wakker te houden en te laten spelen.
Hoe stel je een vraag
Een vraag stellen begint bij het erkennen dat het oké is om iets niet te weten. Je kan het bijvoorbeeld kaderen door te zeggen: “Ik ga een vraag stellen en misschien lijkt die dom, maar ik wil het echt begrijpen.” Begin klein, bijvoorbeeld met vrienden, familie of collega’s, en oefen met verkennende vragen. Later kun je een ‘domme’ vraag ook eens publiek stellen. Je zal merken dat anderen vaak met dezelfde vraag zitten. Door op deze manier vragen te oefenen, wordt nieuwsgierigheid een vanzelfsprekend onderdeel van je gesprekken en je denken.
Een frisse duik voor warme vibes
Nieuwjaarsduiken, koude douches of zelfs baden vol ijsblokjes: het lijkt wel of half Vlaanderen plots van ijsberen houdt. Is het echt zo gezond als sommigen beweren? En vooral: wat doet dat met je lijf (behalve bibberen, natuurlijk)?
Een ijsbad is letterlijk wat het zegt: je onderdompelen in ijskoud water tussen nul en tien graden, vaak voor hooguit een paar minuten. Dat kan buiten in natuurwater of gewoon in je eigen bad met wat ijsblokjes. Het plotselinge temperatuurverschil doet je lichaam schrikken. Je hartslag stijgt, je ademhaling versnelt en je bloedvaten trekken samen. Dat klinkt misschien heftig, maar net die schok is de bedoeling. Je lichaam schakelt over op overleven en keert daarna verrassend verfrist terug naar de ‘resetstand’.
Wat gebeurt er in je lichaam?
Sommigen doen het voor hun gezondheid, anderen voor de likes. Allebei oké: je doet er sowieso je voordeel mee. Onderzoek toont namelijk aan dat ijsbaden meerdere gunstige effecten heeft. Zo vermindert kou de zwelling, voorkomt het spierpijn en ontstekingen, en versnelt het je herstel na een inspanning. Daarom zie je topsporters na de training wel eens gezwind in een ijsbad duiken. Bovendien leidt het tot meer energie, minder stress en een beter humeur. De kou stimuleert de aanmaak van natuurlijke gelukshormonen, zoals endorfines en dopamines. Veel mensen voelen zich na afloop opgewekt en helder in het hoofd. Daarnaast tonen sommige studies aan dat mensen die vaak koudetraining doen iets minder snel verkouden zijn. Maar – en dat is belangrijk – wie een ijsbad neemt, wordt niet plots immuun voor ziektes of depressie. Het is een gezonde prikkel, geen tovertruc.
Weg met de bibberblues
Een ijsbad vraagt wat voorbereiding. Je springt er dus beter niet zomaar in. Bouw het stap voor stap op. Sluit je warme douche af met een frisse finale. Eerst vijftien seconden, daarna wat langer. Wie zachtjes bibbert, bouwt sterk karakter. Na een drietal weken probeer je eens een volledige koude douche van één tot twee minuten. In week vier kan je gerust buiten oefenen: een frisse wandeling met lichte kledij, of kort je voeten in koud water dompelen.
Ben je klaar voor het echte werk? Ga dan pas voor een ijsbad. Duik je het open water in, maak dan dat er altijd iemand in de buurt is. Adem rustig in en uit, blijf maximaal twee minuten ondergedompeld en warm daarna geleidelijk op met kledij, beweging en iets warms om te drinken. Neem geen hete douche vlak erna, die kan duizeligheid veroorzaken. En het belangrijkste: koude trainen is geen wedstrijd. Wie rustig opbouwt, geniet er het meest van.
Hou het hoofd koel
Een ijsbad doet wonderen voor wie het goed aanpakt. Maar overschat je innerlijke ijsbeer niet. Mensen met hartproblemen, hoge bloeddruk, astma, diabetes, de ziekte van Raynaud of een traagwerkende schildklier vragen best eerst raad aan hun arts. Ook tijdens de zwangerschap of vlak na een zware inspanning is het veiliger om het koele water even links te laten liggen. De grootste risico’s? Een koude shock waarbij je adem stokt, je hartslag omhoogschiet en je hoofd even niet meer weet wat er gebeurt. Of, bij te lang en te diep bibberen, flauwvallen of onderkoeling. De les van de dag: kou is prima, maar hou het hoofd koel.
Roddelen: lijm of gif?
“Zeg, heb je gezien dat Sarah te laat was?”, “Ben ik de enige die vindt dat de patiënt in kamer 4 overdrijft?” Roddelen. Iedereen doet het: onder vrienden en op de werkvloer. Vaak gaat het over iets luchtigs, soms steekt er meer onder. Roddelen is zo ingebakken in ons sociale leven dat wetenschappers het zien als een onmisbare vorm van communicatie. Tijd om dat fenomeen eens onder de loep te nemen. Want waarom smullen we er zo van? En welke functie heeft het op de werkvloer?
Zestig procent van onze communicatie gaat over anderen. Waarom doen we dat? Volgens Nele Verrezen, auteur van Gekonkelfoes in organisaties. Roddelen is niet onschuldig! (Politeia, 2018), gaat het vaak om een poging om gedrag te begrijpen. Stel dat een collega geen goeiemorgen zegt, dan bespreken we dat met anderen om te plaatsen wat er aan de hand is. Verrezen noemt het ‘menselijk vlooien’. Het helpt ons situaties te kaderen en geeft een gevoel van verbondenheid.
Wie ooit samen met collega’s gniffelde om een grappige uitspraak van een patiënt, of trots vertelde dat iemand langer bleef om een bewoner te helpen, herkent dat verbindende effect. In een context waar intens wordt samengewerkt, vaak onder hoge druk en met emotioneel belastende thema’s, is roddelen haast onvermijdelijk. Het kan een manier zijn om frustraties te ventileren, steun te zoeken of spanning te ontladen. Als sociale lijm creëert het samenhorigheid en maakt het impliciet duidelijk welke gedragingen we waarderen.
De keerzijde: stemmingmakerij
Maar roddelen heeft ook een donkere kant. Wat onschuldig begint, kan uitgroeien tot stemmingmakerij: verhalen die worden aangedikt, aangevuld met interpretaties en die uiteindelijk meer geloof krijgen dan de feiten zelf. Negatieve roddels, bijvoorbeeld over collega’s, kunnen leiden tot wantrouwen, uitsluiting of een ‘wij versus zij’-sfeer. En dat heeft impact. Een studie in Organizational Behavior and Human Decision Processes (Ellwardt, 2012) toont dat negatieve roddels samenhangen met lagere werktevredenheid en meer stress in teams.
De intentie speelt daarbij een doorslaggevende rol. Deel je iets om begrip te krijgen of spanning te ventileren, dan kan een roddel nog verbindend werken. Maar is het doel iemand te ondermijnen of belachelijk te maken, dan kantelt het mechanisme. Dan wordt roddelen geen onschuldig praatje meer, maar een middel om macht uit te oefenen of iemand in een kwaad daglicht te zetten.
Neem het voorbeeld van een nieuwe collega die nog zoekend is naar haar plek binnen de organisatie. Als er in de koffiekamer zuchtend wordt gezegd: “Zo chaotisch dat ze is”, voelt dat niet alleen kwetsend wanneer het haar ter ore komt, het kan ook de rest van het team verdelen. De bedoeling achter zo’n opmerking is zelden constructief, en dat maakt het effect des te schadelijker.
Wat kan je doen?
Roddelen uitbannen is onmogelijk. Maar er bewuster mee omgaan kan wel:
- Sta stil bij de intentie. Vertel je iets om te begrijpen of te verbinden, of doe je mee aan stemmingmakerij? Dezelfde zin kan steunend of ondermijnend zijn, afhankelijk van het waarom.
- Gebruik de vuistregel: zou ik dit ook rechtstreeks tegen de betrokken persoon zeggen? Zo niet, denk twee keer na.
- Benoem het. Als je zwijgt, dan bevestig je de roddel vaak onbewust. Door hem (voorzichtig) tegen te spreken, verminder je de impact.
- Buig om naar iets constructiefs. Vervang: “Zij is altijd chaotisch” door “Hoe kunnen we haar helpen zodat ze sneller haar weg vindt?”
- Neem collectieve verantwoordelijkheid. Als team kan je er bewust voor kiezen om negatieve roddels minder ruimte te geven en elkaar daarin aan te spreken.
Hoe je het ook draait of keert: roddelen hoort bij ons mens-zijn. Net als apen die elkaars vacht verzorgen, zoeken wij naar verhalen die ons dichter bij elkaar brengen.
Zo red jij je tijdens donkere dagen
Denk je bij het najaar aan warme chocolademelk en knisperende herfstbladen onder je botjes? Of eerder aan grijze ochtenden, regen en eeuwigdurende avonden? Of je nu team herfst of team zomer bent, met enkele kleine aanpassingen maak je van de donkere helft van het jaar toch een fijne tijd.
Als je humeur tegelijk met de herfstbladeren valt, dan moet je bij de basis beginnen. Zorg voor jezelf als voor een baby. Wanneer die huilt, kijk je niet eerst of hij misschien een creatieve hobby nodig heeft, maar check je of hij honger of kou heeft, of moe is. Slaap voldoende, drink veel water (of thee) en eet je dagelijkse portie groenten en fruit. Extra punten als die laatste in het seizoen zijn!
Minder blauw licht, meer daglicht
De kans dat je met Nieuwjaar terugblikt op de voorbije maanden en trots bent op de hoeveelheid schermtijd die je hebt verzet, is minimaal. Hou even op met doomscrollen, leg je smartphone aan de kant en ga iets echts doen: bezoek je oma, brei een trui of maak een kom soep. Schijnt de zon? Laat alles vallen en absorbeer wat daglicht. Een ochtendwandeling in de zon geeft een energieboost waar je de hele dag op kan teren.
Strek die benen
Waar je in de zomer vanzelf beweegt – op de fiets, in het zwembad of op een festivalweide – nodigt het najaar meer uit tot binnenblijven. Toch is beweging essentieel voor je dagelijkse geluk. Ga dus wandelen, lopen of fietsen – desnoods met een sjaal en regenjas. Doe gek en spring in een hoop herfstbladeren of ga lekker uitwaaien op het strand. Is dat najaarsgeweld niet aan jou besteed? Zet dan een vette schijf op en dans in je keuken.
Groet ’s morgens de dingen – en de mensen
Mensen begroeten is niet enkel beleefd, het geeft je ook een gevoel van verbondenheid en vertrouwen. Wanneer je die ochtendwandeling doet, wordt een simpele hallo aan je buren of nobele onbekenden misschien wel een hoogtepunt van je dag.
Vier het seizoen
Hartige stoofpotjes, warme appeltaarten met kaneel, pumpkin spice in je latte, paddenstoelen en kroketten: hartje zomer haal je er misschien je neus voor op, maar in het najaar verwarmen deze gerechten lichaam en ziel. Leef je uit in de keuken en laaf je aan al het lekkers van het seizoen. Neem je (klein)kinderen mee naar buiten en verzamel de mooiste herfstbladeren en kastanjes voor een inspirerende seizoenstafel.
Neem je agenda erbij
In het najaar keren we letterlijk terug naar binnen. Misschien word jij niet vrolijk van het vooruitzicht om wekenlang thuis te blijven. Maak dan wat leuke toekomstplannen: een kookworkshop met een vriendin, een interessante tentoonstelling of een stomend feestje. Iets plannen en ernaar uitkijken geeft kleur aan je leven.
If all else fails, cocoon
Soms wil je na je shift gewoon thuiskomen, onder een dekentje kruipen en Grey’s Anatomy bingen. Doe dat gewoon. Als er een seizoen uitgevonden is om series te kijken met een lekker warm drankje en gezellige geurkaarsen, dan is dat het najaar. Profiteer ervan en voel je niet schuldig als je vanavond niet meer uit je zetel komt.
Deze tips kunnen je herfstdip alvast helpen milderen. Heb je aanhoudend depressieve klachten, neem dan contact op met een professional.
DANSEN IN DE KEUKEN, ZEI JE?
Dat doe je met onze Verpleegkundevibesplaylist op Spotify, natuurlijk! Luister hier en voeg je favoriete dansnummers toe: naar de Spotify-playlist.
In de geur van het moment
We leven in een wereld vol prikkels: afspraken, meldingen, geluiden en gedachten. We horen en zien van alles, maar wanneer stond je voor het laatst stil bij wat je ruikt? Geuren rakelen herinneringen op, beïnvloeden je stemming en brengen rust. Een geurwandeling is daarom een heerlijke manier om even te vertragen. En op welk moment doe je dat beter dan tijdens deze herfstmaanden.
Een geurwandeling, of bosbad, is een natuurbeleving met je neus als gids. Geen podcast in je oren of smartphone in de hand, maar een trage, zintuiglijke ervaring waarbij geur de hoofdrol speelt. Tijdens zo’n wandeling schakel je ruis uit en ruik je wat je anders ontgaat: vochtig mos, houtachtige hars of wilde bloemen.
Neus als kompas
Het idee om rust te zoeken in de natuur is niet nieuw. Het Japanse ministerie van Landbouw, Bosbouw en Visserij lanceerde begin jaren 80 Shinrin-yoku, letterlijk ‘baden in het bos’. Het was een doordachte reactie op de toenemende stress en gezondheidsproblemen in een hypermoderne samenleving. Geen medicatie, geen dure apparatuur, wel een uitnodiging om opnieuw te verbinden met de natuur via zintuigen.
Geef bosbaden een kans
Vandaag wint deze Japanse wijsheid van bosbaden ook in het Westen aan populariteit. Het inademen van boslucht heeft een tastbaar effect op je lichaam. Het vormt een natuurlijk kalmeringsmiddel: het drukt stresshormonen de kop in en stuwt je serotonine en dopamine omhoog. Je lichaam produceert meer ‘natural killer cells’, witte bloedcellen die infecties en ontstekingen bestrijden. Een geurwandeling is dus niet alleen ontspannend, maar ook versterkend voor je immuunsysteem.
Geuren roepen herinneringen op
Geur kan instant herinneringen en emoties oproepen. In tegenstelling tot andere zintuigen, gaan geurprikkels rechtstreeks naar de hippocampus, het deel in je hersenen dat herinneringen verwerkt, en naar de amygdala die emoties regelt. Daardoor kan een geur je ineens onverwacht terugbrengen naar een vergeten zomer, een moment uit je jeugd of een heerlijke herinnering.
Laat de avond je gids zijn
’s Avonds of in het donker ruik je beter. Je ogen laten het werk over aan je neus. Andere zintuigen staan op een lager pitje, waardoor geur de hoofdrol krijgt. Een avondwandeling door het park laat je zo de geur van vochtige aarde, hars en mos opmerken. Kleine sensaties die je hersenen de broodnodige rust geven.
Een uitnodiging tot vertragen
Voor een geurwandeling hoef je geen verre bossen op te zoeken. Je vindt geur ook in het park om de hoek, op een bospad net buiten de stad, of in je eigen tuin. Overal waar planten groeien en de natuur haar werk doet, kan je geur beleven. Dus schakel je smartphone uit, trek je jas en bottinnen aan laat je neus je leiden.
Even scherpstellen
Wat als je hoofd voller zit dan je agenda? Je rent van de ochtendshift naar oudercontact, probeert boodschappen te doen terwijl je een doktersafspraak herinnert, en beantwoordt tussendoor nog snel een werkmail. En plots weet je het niet meer: wat was nu eigenlijk echt belangrijk vandaag?
Herkenbaar? Dan ben je niet alleen. In een wereld die steeds sneller draait en meer van ons vraagt, is het moeilijk om je focus helder te houden. De aandacht gaat naar wat het hardst roept, niet naar wat het meest telt.
Van to-dolijst naar betekenis
In de zorg werk je vaak onder hoge druk. Je takenlijst is lang, de noden van patiënten zijn urgent en je team rekent op je. Dan dreig je op automatische piloot te belanden. Je doet wat moet, zonder nog echt stil te staan bij het waarom. Maar wat geeft jou het meest voldoening? Een patiënt die je hebt verder geholpen en waarvoor je dus echt iets betekende? Of dagen vol administratie waarbij het wel dweilen lijkt met de kraan open? Om opnieuw te focussen op wat er toe doet, helpt het om regelmatig stil te staan bij wat jij belangrijk vindt in je werk. Wat wil je bijdragen? Waar haal je veel voldoening uit? Die vragen kunnen richting geven, zelfs op drukke dagen.
Focus vraagt rust, geen drukte
Goed kunnen focussen begint bij mentale ruimte. Net die ontbreekt vaak. Elk piepje van de gsm, elke ‘mag ik je iets vragen?’ trekt je aandacht weg van waar je mee bezig was. Een onderzoek van de University of California[1] toont aan dat het terugkeren naar een taak na een onderbreking gemiddeld 20 tot 25 minuten kan duren. Bovendien is bij complexe taken soms nog eens 15 minuten extra nodig om weer volledig geconcentreerd te werken. De oplossing? Creëer (micro)momenten van focus:
- Werk in blokken van 25 minuten zonder afleiding, gevolgd door een korte pauze.
- Zet meldingen op stil wanneer dat kan.
- Plan een vast moment om je administratie of rapporten af te werken en geef aan collega’s door wanneer je niet gestoord wil worden.
- Gebruik de ‘brain dump’-techniek: heb je duizend dingen aan je hoofd? Schrijf alles van je af op een los blad of notitie-app.
- Staat je agenda vol moeilijke taken in de late namiddag, wanneer je concentratie zakt? Verplaats waar mogelijk iets naar een energieker moment.
- Beweeg tussendoor: even rechtstaan, stretchen of kort wandelen helpt je brein resetten. Zelfs twee minuten bewegen verbetert je focus en stemming.
- En misschien wel de belangrijkste: geef jezelf toestemming om niet alles tegelijk te doen.
Vertragen om vooruit te gaan
Focus gaat niet over harder werken, wel over bewuster kiezen. Het vraagt soms moed om het tempo te verlagen of de verwachtingen bij te stellen. Door te vertragen, krijg je net weer zicht op wat voor jou telt: in je werk, je team, je leven.
En dat hoeft niet groots te zijn. Eén oprecht gesprek met een patiënt. Vijf minuten adempauze in de koffieruimte. Een heldere ‘ja’ tegen iets wat je belangrijk vindt, en dus ook een ‘nee’ tegen de rest. Zo maak je van ‘druk druk druk’ weer ‘rust, richting, resultaat’.
[1] University of California, Berkeley. The Impact of Interruptions on Work. HR Wisdom Café: https://hr.berkeley.edu/grow/grow-your-community/wisdom-caf%C3%A9-wednesday/impact-interruptions
Chocolade als erfgoed en eerbetoon
Je kent het wel: een patiënt wordt ontslagen, familieleden nemen afscheid, en daar is ze: de klassieke doos pralines. Met liefde gegeven, met evenveel liefde verorberd. Chocolade is een herkenbaar symbool van dankbaarheid in de zorg. Een klein gebaar met een grote lading.
Wist je dat chocolade sinds kort erkend is als immaterieel erfgoed in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest? De praline is niet alleen een lekkernij, maar ook deel van onze cultuur. Dat maakt het extra leuk om er tijdens je vrije dag iets mee te doen. Van een rustig genietmoment tot een smakelijke ontdekkingstocht: hier zijn een paar heerlijk zoete ideeën.
Bezoek een ambachtelijke chocolatier
Je eet ze. Je krijgt ze. Maar weet je eigenlijk hoe pralines gemaakt worden? Een ambachtelijke chocolatier bezoeken is een smakelijke uitstap en een manier om te ontdekken hoeveel vakmanschap er in dat doosje schuilt. Kijk hoe de chocolade wordt getempereerd, hoe vullingen met de hand worden gespoten en hoe geur, textuur en smaak samenkomen in elke praline.
Chocoladewandeling
In steden als Brugge of Brussel kan je je onderdompelen in de wereld van cacao tijdens een chocoladewandeling. Een gids neemt je mee langs gerenommeerde chocolatiers, waar je mag kijken en proeven. Combineer het bezoek met wat sightseeing en je hebt een ontspannende namiddag met smaakgarantie. Ideaal om even te vertragen na een drukke week.
Zelf aan de slag
Geen zin om de deur uit te gaan? Maak dan van je keuken een kleine chocoladefabriek. Online vind je massa’s recepten om zelf de handen uit de mouwen te steken (en de vingers in de mond): van dampende chocolademelk zoals vroeger, of gezondere snacks zoals choco-sinaasappelballetjes tot klassieke pralines. Als je collega’s de volgende dag mogen meeproeven, scoor je gegarandeerd bonuspunten.
Verwenmomentje
Wist je dat chocolade ook een plek heeft in wellness? Denk aan een chocoladehuidmasker, handcrème van cacaoboter of bodybutters met pure chocoladegeur. De natuurlijke vetten in cacaoboter voeden en verzachten, terwijl de antioxidanten je huid een stralende gloed geven.
Een zoete ode aan jezelf
In de zorg sta je er zelden bij stil hoe vaak kleine gebaren een grote impact hebben. Chocolade herinnert ons daaraan. Het is troost, waardering, verbinding. Op je vrije dag hoeft het geen grootse onderneming te zijn, in stilte genieten van een praline volstaat misschien op dat moment. Maar wie zin heeft in iets extra’s: de wereld van cacao ligt aan je voeten.
Koken tegen de pijn: voeding als medestander
Professor Bart Morlion, anesthesioloog en hoogleraar aan de KU Leuven, gelooft al bijna dertig jaar in een holistische aanpak van chronische pijn. Naast beweging, slaap, stressmanagement, sociale verbondenheid en mentaal welzijn, ziet hij voeding als één van de zes pijlers van leefstijlaanpassingen. “Voeding is geen wondermiddel, wel een haalbare leefstijlstap.”
Wanneer professor Bart Morlion het heeft over de kracht van voeding bij pijnbestrijding, dan blijft hij ver uit de buurt van gehypete TikTok-diëten. Waar hij wel een lans voor breekt is de mediterrane keuken. Wat er zeker op het menu moet staan:
- omega‑3‑vetzuren uit vette vis zoals makreel, sardines en haring
- olijfolie in de plaats van boter
- vezels uit peulvruchten en volle granen in de plaats van geraffineerde producten
- verse groenten en kruiden
Die ingrediënten helpen tegen neuro-inflammatie: een laaggradige, aanhoudende ontsteking die chronische pijn voedt. Tegelijk ondersteunen ze het microbioom, het netwerk van darmbacteriën dat een verrassend grote invloed heeft op ons immuunsysteem en ons pijngevoel. “Onze darmen zijn ons tweede brein”, zegt Morlion. “Steeds meer studies tonen aan dat het microbioom mee bepaalt hoe we pijn ervaren.”
Morlion staat niet alleen in zijn visie. De Hoge Gezondheidsraad publiceerde op 17 juni 2025 haar nieuwe voedingsaanbevelingen, en die sluiten naadloos aan bij de mediterrane principes. Zo wordt aanbevolen om dagelijks minstens 125 gram volkoren granen te eten, peulvruchten vaker op het menu te zetten en sterk bewerkte voeding zo veel mogelijk te vermijden.
Verpleegkundigen in de keuken
Voor verpleegkundigen biedt voeding een concrete ingang om het gesprek met zorgvragers te openen. “Ze hoeven geen diëtist te zijn”, zegt Morlion, “met kleine, onderbouwde tips geven ze het goede voorbeeld. Zonder vingertje, wel met kennis.” Het past perfect binnen de opmars van culinary medicine, een beweging waarbij zorgprofessionals zelf leren inkopen en koken om beter advies te kunnen geven.
Zelf toont Morlion tijdens lezingen graag hoe eenvoudig het kan. “Een makreel droog in de pan, een salsa verde van groene kruiden erbij, en je hebt een gezond en lekker gerecht.” Hij haalt ook pijnverzachtende ingrediënten uit zijn kruidenrek. Citroenverbena bijvoorbeeld, heerlijk in een sabayon, maar ook spierontspannend. Of chilipeper dat capsaïcine bevat. Deze prikkelende stof reageert met hittereceptoren in het lichaam en werkt op die manier pijnstillend bij zenuwpijnen.
Uiteraard is dit een en-enverhaal. Morlions aanpak stoelt op de zes pijlers, dus naast voeding tellen ook de pijlers als slaap, beweging, ontspanning, verbinding en mentaal welzijn mee. Door hiermee aan de slag te gaan, creëer je een haalbare route naar pijnverlichting.
Meer weten over de link tussen voeding en pijn?
Dit najaar verschijnt Morlions nieuwe boek Grip op je pijn (Lannoo). Het uitgebreide hoofdstuk over leefstijlaanpassingen bevat een flinke portie praktische en lekkere tips om met voeding aan de slag te gaan. Smakelijk.